Het orakel testen
Reactie op Maak testen onderdeel van je aanbesteding (Computable dd 21 september 2011)
De titel van dit artikel “Maak testen onderdeel van je aanbesteding” maakte mij in eerste instantie blij, echter na het lezen van het artikel zakte de moed in mijn schoenen. In het artikel wordt verondersteld dat een Aanbesteding Acceptatie Test of Proof of Concept een onderdeel zou moeten zijn van een aanbesteding. Testen als selectiemiddel in een aanbestedingstraject.
Op basis van welke criteria wordt een leverancier geselecteerd? Oké, dit moet getoetst en aangetoond worden. Maar is een Aanbesteding Acceptatie Test of Proof of Concept de oplossing voor de geschetste problemen tijdens de contractfase? Testen moet niet als orakel gezien worden en als het alles omvattende antwoord voor alle vragen.
De problematiek die beschreven wordt is zeer herkenbaar maar niet specifiek voor een aanbesteding. Deze problematiek wordt veroorzaakt door zaken zoals;
- de Opdrachtgever is niet in staat om tussentijds actief toe te zien op het realisatieproces van de Leverancier(s),
- er is geen samenwerking tussen Opdrachtgever en Leverancier(s) en
- de achterhaalde gedachte leeft nog dat vooraf volledige specificeren de oplossing is.
Een Europese aanbesteding heeft veelal 4 fases, namelijk; de selectiefase, de inschrijvingsfase, de gunningsfase en de daadwerkelijke contractfase (het resultaat). In al deze fases dient ook ‘kwaliteit en scope’ aandacht te krijgen en niet alleen ‘tijd en geld’.
Welke selectiecriteria en eisen stelt de Aanbesteder aan de Leverancier op het gebied van kwaliteit (inclusief testen) en de omgang met scopewijzigingen? Welke afspraken worden gemaakt over het tussentijds inzicht verschaffen in de voortgang, productrisico’s en kwaliteit? Twee relatief voor de handliggende vragen die bij een gedegen beantwoording en opvolging gedurende de gehele contractfase voordeel biedt. Hiermee behoudt de Aanbesteder namelijk grip op de kwaliteit en risico’s van producten die de leverancier realiseert en is in staat tijdig bij te sturen.
Om dit te kunnen borgen dient regievoering op de kwaliteit ingeregeld te zijn. Met regievoering worden alle besturingsactiviteiten bedoeld die een (IT) project / programma moet uitvoeren om te waarborgen dat de bedrijfsrisico’s op een beheersbaar niveau blijveni. Dit dus met name gericht op kwaliteit en scope. De besturingsactiviteiten op kwaliteit en scope starten dus al tijdens de aanbestedingfases waar de Aanbesteder verantwoordelijk voor is. Dit betekent dus ook dat tijdens de gunningsfase niet alleen naar economische argumenten gekeken mag worden maar ook naar kwalitatieve argumenten gekeken moet worden.
De projecten die bij een aanbesteding horen zijn vaak omvangrijk. De langere doorlooptijd vergt een goede verstandhouding, intensieve samenwerking en vertrouwen. Net als in een huwelijk zal hier continu in moeten worden geïnvesteerd door zowel de Aanbesteder als de leverancier.
Kortom testen is geen orakel dat te pas en te onpas kan worden ingezet. Dat kwaliteit en testen onderdeel moet zijn van een aanbesteding deel ik van harte.
Harro Philip
Testconsultant
i Zie presentatie "regievoering bij Multi vendor (test)projecten" TestNet najaarsevenement 2009
