Testen, meer dan passief observeren
“Niets menselijks is ons vreemd'. Het is een zegswijze die vrijwel iedereen kent. Zeker voor testers is het herkenbaar. Ons vak is het vrijwel rechtstreekse gevolg van allerlei menselijkheden.
Wanneer iemand besluit dat hij een systeem wil laten maken, is het maar de vraag of hij precies weet wat hij nodig heeft. Vervolgens moet hij, vaak niet gehinderd door diepgaande ICT-kennis, formuleren wat hij wil. Zijn vraag wordt geïnterpreteerd door ontwerpers om tot een ontwerp te komen. Dat daarna wordt geïnterpreteerd door ontwikkelaars om code te maken. Code die precies doet wat het krijgt opgedragen, maar of dat aan het einde van deze menselijke keten nog is wat nodig was?
Het toneel wordt dan vrijgemaakt voor de testers. Wij mogen laten zien of het systeem onverwacht, ongewenst of onjuist gedrag vertoont. Met een beetje geluk begint dat al tijdens de keten van interpretaties, waarbij we letten op onverwachte, ongewenste en onjuiste vertalingen in en tussen de verschillende stappen.
Wij doen ons werk, uit de aard van de vragen die aan ons worden gesteld, als passief observator. Dat wil zeggen, wij kijken toe en informeren de betrokkenen wanneer er iets niet klopt. We doen bevindingen wanneer we een afwijking zien en we formuleren risico's wanneer we vermoeden dat er iets zou kunnen mislopen. Kortom, wij hebben er een vak van gemaakt om anderen voortdurend te wijzen op de gevolgen van hun menselijkheid. Maar hoe zit het met de onze? Wat doet dit passief observeren met ons?
Dag in dag uit worden we geconfronteerd met de consequenties van menselijke fouten. Project na project doen we bevindingen en laten zien wat de consequenties zijn. Jaar in jaar uit observeren we en rapporteren we. Het passief observeren is de bulk van wat we doen en wordt een deel van wie we zijn.
“Niets menselijks is ons vreemd, behalve het menselijke in onszelf dat wij ontkennen.” Het is een fraaie toevoeging aan de zegswijze en houdt ons testers een spiegel voor. Zolang we ons niet beseffen wat passief observeren met ons doet, lopen we een risico.
Het risico dat we niet anders meer kunnen en niets anders meer doen. Alles wat we zien, observeren we dan passief; we zien de afwijking, de uitzondering en de risico's. We concentreren ons op melden wat er beter kan. Zonder te vertellen hoe dan en, belangrijker nog, zonder te zien wat er wél goed gaat. Dit effect sijpelt dan door in iedere opdracht, in ons vak en zelfs bij onze werkgevers.
Uit onderzoek van Gartner blijkt dat de dagen voorbij zijn waarin IT de passief observator van de wereld was. Recente ontwikkelingen dwingen de IT-manager een veel actievere rol te nemen. IT is té belangrijk geworden en er is simpelweg geen tijd meer voor reactie; actie is vereist. Wat betekent dat voor ons als testers?
Als onze klanten meer behoefte krijgen aan directe actie op veranderingen, dan is het aan ons om actiegerichte informatie te geven. Dat wil zeggen, informatie waarop direct besluiten kunnen worden genomen en keuzes kunnen worden gemaakt. Informatie die verder gaat dan zicht op onverwacht, ongewenst en onjuist gedrag. Informatie die meer is dan een rapportage van afwijkingen, uitzonderingen en risico's.
Wij moeten dan inzicht geven in de mogelijke oplossingen voor onverwacht, ongewenst en onjuist gedrag. We moeten dan de effecten van afwijkingen, uitzonderingen en risico's afzetten tegen de positieve resultaten die de software zal brengen. Kortom, de tester moet dan een actief observator zijn.
Een actief observator draagt bij door problemen te helpen voorkomen die hij ziet aankomen, door oplossingen aan te dragen voor problemen die zich toch voordoen en door inzicht te geven in de waarde die een systeem kan hebben, ook ondanks de problemen.
De tester die actief observeert, vergeet fouten niet en neemt tegelijk ook oplossingen en toegevoegde waarde mee in zijn oordeel. Ongeacht de recente ontwikkelingen lijkt mij dat een verbetering. Zeker wanneer dit effect door sijpelt in iedere opdracht, in ons vak en zelfs bij onze werkgevers.
Heisenberg zei ooit; “What we observe is not nature itself, but nature exposed to our method of questioning.” Laten we dan zorgen dat onze vraagstelling actief is.
Leon Bosma
Senior Test Consultant
P.S. Wilt u reageren? Mail dan naar Leon Bosma, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .
